door Gerrit Brand (uitgever) 

Op 7 april 2026 overleed Jan Prins in het Martiniziekenhuis in Groningen. Hij werd 79 jaar.

Jan en ik leerden elkaar kennen in het kader van zijn schrijverschap, maar al snel werd duidelijk dat hij veel meer was dan alleen auteur. Hij was een veelzijdig en bevlogen mens, die zich met vanzelfsprekendheid bewoog tussen kunst, muziek en spiritualiteit. Als uitgever bij Uitgeverij Nobelman mocht ik meerdere van zijn boeken begeleiden en uitgeven, maar bovenal heb ik hem leren kennen als een warm en oprecht mens.

Jan werd geboren op 10 maart 1947 in Veendam. Al vroeg ontwikkelde hij zich als kunstenaar. Zijn schilderwerk, waarin invloeden van sjamanisme, mystieke natuurbeleving en expressionisme samenkwamen, getuigde van een diepe innerlijke zoektocht. Hij exposeerde onder meer in Minerva in het voormalige Groninger Museum, en wist met zijn werk en lezingen (onder andere aan de Rijksuniversiteit Groningen) anderen te raken en aan het denken te zetten.

Muziek liep als een rode draad door zijn leven. Na zijn studie aan het conservatorium in Groningen werd hij docent en een begaafd fluitist en traversospeler. Hij werkte mee aan verscheidene albums. In zijn spel hoor je dezelfde toewijding en bezieling die ook zijn andere werk kenmerken.

Als auteur gaf Jan woorden aan zijn visie op de wereld. Sinds 2014 verschenen bij Uitgeverij Nobelman zijn boeken, waaronder Het Kosmisch Web en de Sjamaan, en meest recent, in 2025, De innerlijke weg naar Eenheid. Onze samenwerking was altijd zeer inspirerend. Jan schreef niet om te overtuigen, maar om te delen: inzichten, vragen, verwondering. Zijn werk was altijd op zoek naar verbinding: tussen spiritualiteit en wetenschap, tussen mens en natuur, tussen het zichtbare en het onzichtbare.

Voor velen was hij vooral bekend als Searching Deer, de naam waaronder hij als spiritueel gids optrad. Ik heb van nabij gezien hoe belangrijk die rol voor hem was. Met grote ernst en toewijding begeleidde hij mensen, altijd vanuit een diepgevoelde dienstbaarheid. Tegelijkertijd bleef hij bescheiden en benaderbaar.

Tot kort voor zijn overlijden bleef Jan actief. Toen duidelijk werd dat hij ernstig ziek was, koos hij er bewust voor geen zware medische behandelingen te ondergaan. Dat besluit paste bij hem: helder, weloverwogen en in overeenstemming met wie hij was. Hij wilde geen langdurig lijden, maar een waardig afscheid.
​
Voor mij persoonlijk verliest deze wereld niet alleen een bijzonder kunstenaar en schrijver, maar vooral een dierbare vriend. Ik zal zijn gesprekken missen, zijn ideeën, zijn humor en zijn onverstoorbare rust.
Met het overlijden van Jan Prins verliest Groningen een markante persoonlijkheid. Maar wie hem heeft gekend, weet dat zijn invloed en inspiratie blijven voortleven.
 

In het onvolprezen blad Argus staat een mooie recensie van Naar Beiroet door Paul Gellings. Argus bestaat alleen als gedrukt medium. Wie meer wil weten kan terecht op de website www.arguspers.nl. 

​Kunst, liefde en oorlog
Het mysterie achter de horizon is een krachtig literair gegeven. Ergens lokt een open toekomst die het hier en nu draaglijk maakt. Edgar Laseur, kunsthandelaar te Groningen, zoekt dat in het nieuwe boek van Gerrit Brand in Beiroet. Al lezend in het in dit verband symbolische Gelobte Land van Erich Maria Remarque hoopt hij in Libanon Arabische kunst te ontdekken. Daarmee is hij van plan zijn galerie nieuw leven in te blazen én afstand te nemen van zijn zielloze huwelijk met plastisch chirurg Mirjam: ‘De afgelopen jaren brachten ze bitter weinig – te weinig – tijd samen door.’
​

In Beiroet ontspint zich al gauw een romance tussen Laseur en zijn gids, fotografe Fatima, en net wanneer Edgar en Fatima hun verliefdheid ten volle beleven, valt Hamas op 7 oktober 2023 Israëlisch binnen, met alle botsende gezichtspunten van dien. Een schotschrift wordt Naar Beiroet evenwel niet. Het krijgt alleen een lichtelijk geëngageerde dimensie, wat best mag in een goed boek. De hoofdpersoon staat niet kritiekloos tegenover Israël, maar blijft wel gevoelig voor de complexiteit van het conflict. Fatima, die een meer Arabische blik heeft, vertoont daarentegen een veel uitgesprokener ethische verontwaardiging. Het kan overigens erger: op de opening van de Groningse tentoonstelling van schilderijen van een Libanese kunstenares staat ineens de echtgenote van de ambassadeur van Libanon te raaskallen over de etniciteit van de Israëli’s. Dat zijn volgens haar helemaal geen Semieten, en dus hebben ze geen enkel recht op hun land.
Het geheel is ingenieus opgebouwd. Eerst de Groningse lamlendigheid waarin Laseur klem zit, dan een zinderend en zinnelijk Beiroet, vervolgens een geopolitieke zweer die met veel geweld openbarst en ten slotte opnieuw een Groningse episode waarin kunst en Gaza door elkaar lopen, terwijl Laseurs huwelijk weer wat opleeft. Daarbij heeft Brand een opmerkelijk sobere vertelstijl, die niettemin een vracht aan sensaties oproept: ‘Edgar kijkt naar buiten. Eerste impressie: lauwe lucht. Zwoele lucht. Verstikkende benzinedampen. Slecht wegdek op de vierbaansweg die van het vliegveld, aan de rand van de stad bij de zee, naar het centrum van Beiroet loopt. Chaotisch verkeer.’

Daar blijft het natuurlijk niet bij. Je ruikt de plaatselijke gerechten, wordt betoverd door zonsondergangen, vergezichten, tempels, maar zonder kitscherige romantiek. Plastisch realisme is het eerder, doorspekt met discreet engagement, Libanon als metafoor voor een waanzinnige macrokosmos, waarin de microkosmos van twee geliefden – zij het kortstondig – overeind blijft, terwijl de speurtocht naar Arabische kunst gaandeweg vervlochten raakt in een moderne mythe van liefde en oorlog. Soms richt de verteller zich rechtstreeks tot ons, wat zowel vervreemdend werkt (je hóórt een stem) als ironisch (Brand spot met de conventies van de meer traditionele roman): ‘Nu moeten we even vertellen wie Arthur van den Berg is.’ ‘Maar neem van mij aan dat hij zijn ogen niet van Fatima af kon houden.’
​
Daarnaast gaat de verleden tijd geregeld over in de tegenwoordige tijd, waarmee het verhaal onveranderlijk aan vaart wint. Ook opvallend: de dialogen worden niet omsloten door aanhalingstekens, maar vormen één vloeiende lijn met de rest. Alles samen een verfrissende eigenzinnigheid. Brand op z’n best.

Paul Gellings
​
Gerrit Brand: Naar Beiroet. Nobelman, € 27,50.
 

Op donderdag 13 november 2025 werd in een volle Sociëteit De Harmonie in Groningen de nieuwe roman Naar Beiroet van Gerrit Brand gepresenteerd. De belangstelling was groot: leden, lezers, kunstliefhebbers en vrienden vulden de zaal, waar schrijver en redacteur Anton Brand de avond opende met een inleidende speech.

In zijn welkom benadrukte hij de bijzondere band met de auteur – geen familie, al wordt dat vaak gevraagd – en prees hij de samenwerking rond deze zevende roman van Gerrit Brand. Hij schetste de thematiek van het boek: een actuele roman over kunst, verlangen en moreel ontwaken, gesitueerd tegen de achtergrond van de oorlog in Gaza. Hoofdpersoon Edgar Laseur, een galeriehouder uit Groningen, reist naar Beiroet op zoek naar nieuwe inspiratie. Daar ontmoet hij de Libanese persfotografe Fatima, die hem confronteert met een wereld waarin kunst en politieke werkelijkheid onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn.