Recensie Dagblad van het Noorden - door Joep van Ruiten

Op 22 november plaatste het Dagblad van het Noorden een recensie door Joep van Ruiten. Hieronder de complete tekst:

Recensie DvhN, 22.11.25; CULTUUR & MEDIA; BOEKRECENSIE
 
Kunsthandel in tijden van oorlog
 
De romanpersonages van Gerrit Brand houden van het goede leven. In Naar Beiroet wordt dat onder het mom van zelfverdediging verstoord.
Maar eerst is er een vertrouwde mededeling, op bladzijde 6: ‘Dit is een fictief werk. Elke gelijkenis met bestaande personen, levend of dood, gebeurtenissen of locaties berust op louter toeval.’
 We moeten er verder dan de gestileerde met het galeriehoudersduo Edgar Laseur uit Groningen, die via de kunsthandel een wandel nieuw leven wil inblazen. Die daadkracht resulteert al meteen in een bevreemdend reis, volgens een springende luchtfoto ergens boven Qatar, de Emiraten en Saoedi-Arabië. Over een en ander valt het een als vrouwen.
 
In het vervallen Beiroet laat de opportunistische Edgar zich rondleiden door een fotografe, Fatima. Ze nemen samen o.a. naar galeries waar niets verkoopbaars wordt gevonden. Daarna brengt ze hem in contact met een jonge kunstenares, die met geweld werkt. Zij maakt spectaculair werk waaronder soms kleine aardbevingen te veroorzaken, wat iets anders. Edgar sluit een deal voor een expositie van de tentoonstelling.
Dan valt Hamas Israël aan. Dat gebeurt hemelsbreed zo’n 120 kilometer verderop, maar zorgt voor veel onrust in het deel van Libanon waar de Hezbollah woont. Fatima toont zich tegelijk een betrouwbare medereizigers. Het wordt een avontuur waarbij goed en kwaad ter discussie leiden. Het beeld van de Groningse kunsthandelaar kantelt: de staat Israël valt aan. Hoezo fictie? Wie maalt er om kunst?
 
Brand (Zwolle, 1956) en zijn geduldig kritisch op de kunstwereld. Veel was er vroeger beter. Dat is verleidelijk om even te roken, maar nog gewoon lezen, en onbekommerd vliegen, vrouwen waren in voor een avontuurtje, het geld rolde. In Naar Beiroet heeft het mas­culiene en melancholische verlangen naar de tijd van glossy’s en Franse speelfilms gezelschap gekregen van cynische geopolitiek.
 Brand schrijft het schijnbaar laconic ook, wat Naar Beiroet een ontspannen leeservaring maakt. Soms is hij uitgelaten. Bij vlagen is hij grappig, bijvoorbeeld wanneer hij zijn zegeningen telt of woorden telt. In plaats van een streek toert de lezer niet. ‘Ik hou het bij twintig, dat is genoeg’, want exacte cijfers zijn een zijn altijd wat moeizaam wanneer het een tik laten afgetrokken.’
 Hij is op zijn best wanneer hij zijn opinie kwijt moet – wat intussen nogal eens gebeurt: heel wat verwijt je zou kunnen noemen. Het liefst hamert hij op het ontbreken van nuance. Israel moet niet als boeman worden neergezet, vindt hij. Maar Edgar heeft het wel gedaan. ‘Op een bepaald moment wist hij niet meer hoe het allemaal terechtkomen was wat hij wilde, en die duidelijk maakte het niets uit.’
Ondertussen gaan de pogingen tot handelen gewoon door, ook in deze roman – het zou Harry Mens-doctrine kunnen noemen. Lekker, zo’n leven. JOEP VAN RUITEN.

---