​Shepard, ook bekend als acteur, was een invloedrijk toneelschrijver. Hij schreef ruim veertig toneelstukken en won tien Obie Awards, de prijzen voor de beste Off-Broadway-producties. Voor Buried Child (1979) ontving hij de Pulitzer-prijs. Bespieder van de Eerste Persoon is zijn testament, een laatste literair saluut. Het schrijven tijdens zijn ziekte moet een haast onmenselijke krachtsinspanning zijn geweest. Soms denk je aan zijn zinnen te voelen hoe de dood hem op de hielen zit; hoe zijn taal uitgeput en kortademig raakt. Dat maakt het lezen tot een even ontroerende als ongemakkelijke exercitie.
​
De literaire kwaliteit is wisselend. Op de mooiste momenten – en die zijn er veel – is het werk een melancholieke mijmering op leven en dood, vaders en zonen, liefde en afscheid. Shepard schrijft korte zinnen, die in hun ogenschijnlijke eenvoud een wereld van betekenis oproepen. Hij kan grote, existentiële thema’s vatten in goedgekozen, alledaagse details. Maar te vaak is zijn taal tastend, onzeker. Dan blijft de auteur hangen in cryptische notities en wordt een scène niet meer dan een slordige schets. Alsof de kracht hem al ontbreekt. Zo aarzelt de lezer steeds tussen eerbied en erbarmen. Bovenal is deze liefdevolle uitgave een bescheiden en roerend relikwie.

Beeldenstroom
Aan het eind kon Shepard enkel nog dicteren aan zijn familie
Zowel Annie Dillard als Joan Didion schreef over het belang van het landschap waarin een mens opgroeit. Die eerste plek laat levenslang sporen achter. Ook de zieke man in Shepards novelle overpeinst de oude plekken in zijn leven. Hij denkt aan de Californische boomgaarden, aan de stranden waar hij lang geleden kwam. In zinnelijke termen beschrijft hij de surfers met hun bermuda’s, hun glimmend haar.

De geest van de man werkt associatief. Veel van zijn gedachten gaan over zijn herkomst, over zijn zoon. De relatie tussen vaders en zonen en observeren en geobserveerd worden zijn thema’s die terugkeren in Shepards werk. Hij schrijft beeldend over mensen en dingen. Hij ziet de handen van zijn zoon voor zich, hoe ze stenen bewerkten. Soms spreekt de verteller de zoon zelfs aan. Er zijn dingen die je niet over me weet, klinkt het dan. De vader heeft nooit gesproken over zijn leven tijdens de jaren 70; hij noemt dat tijdperk ‘vertroebeld’.

Shepard stuurt aan op een geheim in het verleden, maar uiteindelijk dooft die piste uit, net als de geest van de verteller. Het best lees je deze novelle als een verzameling losse hersenspinsels van een stervende. Er staan prachtige miniverhalen in dit boek, zoals dat van de broers die een kliniek beginnen in Minnesota.
​
Het geheel is elliptisch, fragmentarisch. De pogingen van de verteller om in zijn hoofd het leven nog een keer ten volle te verkennen zijn aangrijpend.

​http://www.standaard.be/cnt/dmf20180622_03575373

De redacteur van Medisch Contact, het vakblad voor de medische wereld, is een fan van Sam Shepard. Blijkt uit de leuke recensie die hij over Bespieder van de Eerste Persoon schreef. 

De novelle Bespieder van de Eerste Persoon is met bovenmenselijke kracht tot stand gekomen. In een naschrift wordt verteld dat Shepard in 2016 de eerste tekenen van ALS kreeg, die verschrikkelijke spierziekte waarbij de spieren één voor één worden aangetast. Typen kon Shepard niet meer. Met de hand schreef hij de eerste hoofdstukken en toen dat niet meer ging, nam hij delen van het boek met een recorder op en schreven zijn familieleden zijn teksten uit. Toen ook dat niet meer ging, dicteerde hij de laatste pagina’s. Vlak voor hij overleed heeft hij samen met Patti Smith, de laatste redactie van zijn manuscript uitgevoerd. Met deze ontstaansgeschiedenis in het achterhoofd is het niet eenvoudig het boek niet welwillend te bespreken. Lees verder

Het verhaal
Dit boek is het laatste dat Sam Shephard schreef. Hij kon het niet helemaal afschrijven. Zijn ziekte, hij leed aan ALS, dwong hem de laatste delen te dicteren aan zijn familieleden. Samen met een vriendin, Patty Smith, redigeerde hij het manuscript. Net voor zijn dood was het boek besproken met zijn familie en waren de laatste bewerkingen gedicteerd. ​

Observator
Wie observeert wie in deze novelle? Het is een zoekplaatje, de ene keer heeft een ik-persoon het woord, een andere keer een tweede, die onmogelijk dezelfde ‘ik’ kan zijn. Dan weer wordt er beschouwend gesproken over een situatie in het verleden. Maar het is volstrekt niet belangrijk wie er achter de wisselende perspectieven schuilgaat, laat de mooie woorden rustig komen en aaneenrijgen tot een evenwichtig geheel. Volg de man in de schommelstoel en de observator die een personage kan zijn, maar ook een dubbelganger van de man in de schommelstoel zelf.

Immigranten
Het boek is opgebouwd uit 37 korte hoofdstukken en heeft geen duidelijke chronologie of andere samenhang. Het zijn flarden herinneringen uit de jeugd van de schommelstoelman en van zijn opa en oma. Uit die herinneringen valt op te maken dat in elk geval de oma van de ik-persoon een immigrantenachtergrond heeft, zij komt uit Engeland en er is iets niet helemaal goed gegaan met de papieren waardoor er problemen ontstaan met de ziektekostenverzekering. De tragiek waarmee opa en oma te maken krijgen wordt bijna terloops weergegeven, maar je leest tussen de regels door dat dit een harde tijd geweest moet zijn voor de familie.

‘Ze gingen door de hele ambtelijke molen, telefoongesprek na telefoongesprek. Het was een keuzemenu waarin je aan de lijn moest blijven en te horen kreeg voor die en die persoon druk op 4, voor die en die persoon druk op 2, voor die en die persoon druk op 12, iets dergelijks. En nooit kreeg je iemand aan de lijn.’ (blz.66)